Rok 2021 przyniósł zmiany w podatkach o charakterze ponadnarodowym. Unia Europejska i reszta świata poszukiwały wówczas nowych rozwiązań finansowych do walki z kryzysem wywołanym pandemią. Od 1 stycznia 2021 r. UE wprowadziła tzw. plastic tax – nie jest to jednak bezpośredni podatek nakładany na firmy czy obywateli, lecz obowiązkowa składka (tzw. zasób własny UE), którą państwa członkowskie wpłacają do unijnego budżetu, naliczana od ilości niepoddanych recyklingowi odpadów z opakowań z tworzyw sztucznych. Stawka to 800 euro za tonę i pozostaje niezmieniona także w 2026 r. Niektóre kraje (np. Hiszpania, Włochy) wprowadziły własne krajowe podatki od plastiku obciążające firmy, by sfinansować tę składkę – Polska tego nie zrobiła i pokrywa ją z budżetu ogólnego (rzędu ok. 2,3 mld zł rocznie w ostatnich latach), więc nie jest to podatek obciążający bezpośrednio polskich przedsiębiorców. Rządy państw całego świata były w 2021 r. zgodne co do tego, że tracą dużo pieniędzy w związku z działalnością cyfrowych gigantów, którzy zarabiają w sieci, a są zarejestrowani w rajach podatkowych. W ramach OECD/G20 prowadzone były wówczas prace nad tzw. Filarem I (Pillar One), który miał ustalić nowe reguły podziału zysków z podatków między państwami, na terytorium których świadczone są usługi, a nie tylko tam, gdzie zarejestrowana jest firma – zapowiadano jego gotowość już w połowie 2021 r. W praktyce Filar I nigdy nie wszedł w życie: kolejne terminy (2021, 2023, 2024, 2025) były przesuwane, a po wycofaniu się USA z rozmów w 2025 r. prace nad wielostronną konwencją utknęły w martwym punkcie – zamiast tego kraje (m.in. Francja, Włochy, Hiszpania, Austria, Wielka Brytania) nadal stosują własne, jednostronne podatki cyfrowe (DST). Odmiennie potoczyły się losy globalnego podatku minimalnego (tzw. Filar II). Ostateczna stawka uzgodniona przez OECD/G20 w październiku 2021 r. wyniosła 15%, a nie – jak wcześniej negocjowano – 12,5%. Dotyczy ona przedsiębiorstw międzynarodowych, których skonsolidowany przychód roczny przekracza 750 mln euro. Rozwiązanie to zostało wdrożone w UE dyrektywą 2022/2523, a w Polsce odpowiednia ustawa weszła w życie 1 stycznia 2025 r.
Zobacz także
- Wybór formy opodatkowania w 2026: Jak nie stracić na podatkach już na starcie?
- Limity podatkowe na 2023 rok
- Ulga na zakup kasy wirtualnej – są już nowe ustalenia. Sprawdź co powinieneś wiedzieć!
- Wsparcie podatkowe
Źródła
- Dyrektywa Rady (UE) 2022/2523 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania grup wielonarodowych przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych na terytorium Unii (globalny podatek minimalny, Filar II OECD, stawka 15%). eur-lex.europa.eu/eli/dir/2022/2523/oj/pol
- Ustawa z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1685) – polska implementacja globalnego podatku minimalnego, w mocy od 1 stycznia 2025 r., dotyczy grup o skonsolidowanym przychodzie rocznym powyżej 750 mln euro. isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001685
